Dijital Dünyada Analog Babalar
Rol biçim değiştirdi
Bir zamanlar baba, ailesini korumak için mağaranın girişinde nöbet tutardı. Sonra ok ve yay geldi, ardından obanın, toprağın, kalenin savunması. Bugün ne dinozor var ne derebey; kapımızın önünde bekleyen, gözle görülür bir tehlike yok. Peki bu, babaya duyulan ihtiyacın bittiği anlamına mı geliyor? Bence tam tersi: ihtiyaç yerinde duruyor, yalnızca biçim değiştirdi.
Başlıktaki "analog" kelimesi de bu yüzden bilerek seçildi. Analog; eski ya da geri kalmış demek değil. Elle tutulan, sıcak, güvenilir olan demek.
Dünya hızla dijitalleşti. Alışverişten okul duyurularına, randevudan ödemelere kadar her şey bir ekranın içine taşındı. Bu hız hepimizi yoruyor, ama aileleri ayrıca zorluyor; çünkü her gün onlarca küçük planı birbirine bağlayıp yürütmek gerekiyor. Çocuğu okula bırakmak, servis saatini takip etmek, bir aksilik çıktığında yedek bir yol bulmak.
Çoğu evde bu görünmez koordinasyonu, yıllar içinde farkına bile varmadan, anneler üstlendi. Babalar ise çoğu zaman bu düzenin yardımcı oyuncusu oldu: "Söyle, yapayım." Kimsenin kötü niyeti yoktu. Biz böyle yetiştik, böyle öğrendik.
Ama bugünün dünyasında babalık, söylenen işi yapmaktan fazlasını istiyor. Çünkü bugünün tehlikeleri mağaranın önünde değil, evin içinde ve cebimizde. Çocuğunun ekranda kiminle konuştuğunu fark eden, yasaklamak yerine konuşmayı seçen bir baba, bugünün nöbetçisidir. Çocuğu kötü bir günün ardından eve geldiğinde "anlat bakalım" diyebilen bir baba, bugünün koruyucusudur. Plan şaştığında paniklemeyip "tamam, bir çaresine bakarız" diyebilen bir baba, evin en güçlü direğidir.
Burada babalık eskisinden farklı bir gücü gerektiriyor: bağırmayan, dinleyen güç. Çünkü çocuklar babanın ne söylediğinden çok, nasıl davrandığına bakarak büyüyor. Kızlar "bir erkek bana nasıl davranmalı" sorusunun cevabını, oğullar "bir erkek nasıl olur" sorusunun cevabını çoğunlukla evde, babalarını izleyerek öğreniyor.
Elbette bu hikâyenin ikinci yarısı annelerde. Güçlü bir aile yapısını ayakta tutmak için tüm enerjisini veren, çoğu zaman kimseye hissettirmeden her şeye yetişmeye çalışan anneler var. Mesele kimin haklı kimin haksız olduğu değil. Mesele, bu yükü birlikte taşıyabildiğimizde ailenin ne kadar hafifleyeceği. Planın bir tarafını taşımak değil, planın ortak sahibi olmak: modern babalığın en güzel tarifi bu olabilir.
Değişen çağlara ayak uydurmak babalığın değerini azaltmaz; onu yeniden tanımlar.
Mağara geride kaldı, ekranlar çoğaldı; ama çocuğa yol gösteren el hâlâ analog: sıcak, sabırlı, yanında duran bir baba.