27 Nisan 2026
09:51
Tıp tarihinin en tuhaf rekoru: Tek Ameliyat, Üç Ölü!
Modern cerrahinin henüz emekleme aşamasında olduğu 19. yüzyılda, Londra’nın en hızlı cerrahı Robert Liston, tıp literatürüne "yüzde 300 ölüm oranı" ile geçen o akılalmaz operasyona imza attı.
Günümüzde robotik cerrahi ve milimetrik hesaplamalarla yapılan ameliyatların aksine, 1840’lı yıllarda cerrahlık tamamen bir "hız" yarışıydı. Anestezinin henüz keşfedilmediği o dönemde, hastanın acıdan şoka girmemesi için en iyi doktor, en hızlı kesi yapabilen doktordu. Bu alandaki en büyük isim ise "Londra’nın en hızlı bıçağı" lakaplı Robert Liston’dı.
"Zaman Tutun Beyler!"
Liston, ameliyatlarına genellikle izleyicilerin önünde "Zaman tutun beyler, zaman!" diye bağırarak başlardı. Bir bacak amputasyonunu (kesilmesini) yaklaşık 2,5 dakikada tamamlayabilen Liston, hızıyla hayat kurtardığı kadar, bu sürat tutkusunun kurbanı da olabiliyordu. Ancak bir gün gerçekleştirdiği operasyon, tıp tarihinin en trajik hatası olarak kayıtlara geçti.
İnanılması Güç Bir Zincirleme Felaket
Liston, bacağını kesmek üzere olduğu bir hastaya müdahale ederken o kadar süratli ve hırslı hareket etti ki, yanındaki asistanının parmaklarını da kazayla kesti. Olay bununla da sınırlı kalmadı; o sırada ameliyatı en ön sıradan izleyen bir beyefendi, Liston’ın salladığı kanlı bıçağın kendi paltosuna geldiğini görünce, bıçağın vücuduna saplandığını sanarak korkudan kalp krizi geçirdi.
Operasyonun acı bilançosu ise günler içinde netleşti:
Hasta: Enfeksiyon nedeniyle birkaç gün sonra öldü.
Asistan: Parmaklarının kesilmesi sonucu kaptığı hastalıktan dolayı hayatını kaybetti.
İzleyici: Ameliyat anında geçirdiği kalp krizi nedeniyle yaşamını yitirdi.
%300 Ölüm Oranı
Tek bir hastayı kurtarmak için başlanan ameliyat, toplamda üç kişinin ölümüyle sonuçlandı. Bu vaka, dünya tıp tarihinde "%300 ölüm oranına sahip tek cerrahi müdahale" olarak anılmaya devam ediyor.
Dr. Robert Liston, her ne kadar bu olayla hatırlansa da, tıp dünyasına anestezinin ilk başarılı uygulamalarından birini getiren isim olarak da biliniyor. Ancak bu meşhur kaza, cerrahide "hızın" her zaman "hassasiyetten" daha önemli olmadığını kanıtlayan en büyük ders olarak tıp kitaplarındaki yerini koruyor.
Güncelleme:
27 Nisan 2026 17:20
