10 Uzmanlık Derneğinden Tütün Yasasına 5 Şart!
Türkiye’de tütün kontrolüne yönelik yeni yasa hazırlıkları tartışılırken, aralarında Türk Toraks Derneği ve Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği’nin de bulunduğu 10 uzmanlık derneği ortak açıklama yayımladı. Uzmanlar, yeni düzenlemeye ancak halk sağlığını koruyacak 5 temel koşulun karşılanması halinde destek vereceklerini duyurdu
Türkiye’de tütün ve nikotin ürünleriyle mücadeleye ilişkin yeni yasal düzenlemeler gündemdeki yerini korurken, 10 uzmanlık derneğinden dikkat çeken bir çağrı geldi. “Beşi Bir Yerde Olmalı” başlığıyla kamuoyuna açık mektup yayımlayan uzmanlar, mevcut yasaların uygulanması ve denetlenmesindeki eksikliklere dikkat çekerek yeni tütün kontrolü yasası için 5 vazgeçilmez koşul belirledi.
Nikotin bağımlılığının milyonlarca insanın sağlığını tehdit eden ciddi bir halk sağlığı sorunu olduğunu vurgulayan dernekler, özellikle çocukların ve gelecek nesillerin korunması gerektiğinin altını çizdi.
“Asıl sorun yasaların yeterince uygulanmaması”
Ortak açıklamada, Türkiye’de tütün kontrolünün önündeki temel sorunun mevzuat eksikliğinden ziyade mevcut düzenlemelerin yeterince uygulanmaması olduğu belirtildi.
Uzmanlar, yürürlükteki yasaların eksiksiz uygulanmasını, denetimlerin artırılmasını ve ihlallere yönelik yaptırımların kararlılıkla hayata geçirilmesini istedi.
Yeni bir tütün kontrolü yasasına koşullu destek vereceklerini açıklayan dernekler, mevcut kazanımlardan geri adım atılmaması gerektiğini vurguladı.
Elektronik sigara ve nikotin poşetlerine kesin yasak talebi
Uzmanların açıkladığı koşulların başında, yeni düzenlemenin yalnızca geleneksel sigaraları değil, mevcut ve gelecekte piyasaya çıkabilecek bütün tütün ve nikotin ürünlerini kapsaması geliyor.
Elektronik sigara, ısıtılmış tütün ürünleri ve nikotin poşetlerinin üretimi, satışı ve ticaretinin açık hükümlerle yasaklanmasını isteyen dernekler, bu ürünlerin yasallaştırılmasına karşı olduklarını bildirdi.
Açıklamada, hiçbir nikotin bağımlılığı ürününe yasal boşluk bırakılmaması gerektiği ifade edildi.
Tütün endüstrisinin yasa yapımına müdahalesine karşı uyarı
Ortak bildiride dikkat çekilen bir diğer konu ise tütün endüstrisinin sağlık politikaları üzerindeki etkisi oldu.
Uzmanlar, Dünya Sağlık Örgütü Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi'nin 5.3. maddesi doğrultusunda, tütün endüstrisinin yasa hazırlıklarına ve halk sağlığı politikalarına müdahalesinin önlenmesini istedi.
Özellikle kaçakçılık ve vergi kaybı gibi gerekçelerle yeni nikotin ürünlerinin yasallaştırılmasına yönelik girişimlere izin verilmemesi gerektiği belirtildi.
Sigara satış noktalarında kapalı dolap önerisi
Dernekler, geleneksel tütün ürünlerinin arzının da sınırlandırılmasını talep etti.
Bu kapsamda tütün endüstrisine üretim kapasitesini, ürün çeşitliliğini veya satışları artıracak yatırım teşvikleri verilmemesi istendi.
Ayrıca tütün ve nikotin ürünlerinin paketlerinin ve ürün içeriklerinin standartlaştırılması, satış noktalarında ise ürünlerin kapalı dolaplarda bulundurulması önerildi.
Uzmanlar, bu uygulamalarla tütün ürünlerinin görünürlüğünün ve tüketiciler üzerindeki cazibesinin azaltılabileceğini belirtti.
Kapalı alanlarda sigara odalarına da karşı çıktılar
Ortak açıklamanın en dikkat çeken maddelerinden biri de kapalı alanlarda sigara kullanımına ilişkin oldu.
Uzmanlar, kapalı alanlarda sigara içme odaları, kabinler veya fiziksel olarak ayrılmış özel kullanım alanları oluşturulmasına kesinlikle izin verilmemesi gerektiğini savundu.
Sigara içme alanlarının yalnızca tamamen açık alanlarda bulunması gerektiği belirtilirken, bu alanların sonradan üzeri veya çevresi kapatılarak yarı kapalı mekânlara dönüştürülmesinin de engellenmesi istendi.
“Beşi bir yerde değilse halk sağlığı için yeterli değildir”
Yeni tütün kontrolü yasasına ilişkin belirledikleri beş koşulun birbirinden ayrı değerlendirilemeyeceğini vurgulayan uzmanlık dernekleri, ortak açıklamalarında şu ifadelere yer verdi:
“Beşi bir yerde değilse, halk sağlığı için yeterli değildir!”
“Tütün kontrolünde geri adım değil, daha güçlü koruma istiyoruz.”
Dernekler, söz konusu düzenlemelerin yalnızca bugünün değil, gelecek nesillerin sağlığını da güvence altına alacağını belirterek toplumun tüm kesimlerine ortak mücadele çağrısında bulundu.
Ortak açıklamaya 10 uzmanlık derneği imza attı
Yeni tütün kontrolü yasasına yönelik ortak açıklamayı imzalayan kuruluşlar şöyle:
- Akciğer Sağlığı ve Yoğun Bakım Derneği (ASYOD)
- Çocuk Akciğer Sağlığı Derneği (ÇASD)
- Çocuk Göğüs Hastalıkları Derneği
- Çocuk Solunum Yolu Hastalıkları ve Kistik Fibrozis Derneği
- Halk Sağlığı Uzmanları Derneği (HASUDER)
- Pediatrik Araştırmalar Derneği (PEDAD)
- Türk Pediatri Kurumu
- Türk Toraks Derneği (TTD)
- Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği (TÜSAD)
- Ulusal Çocuk Göğüs Hastalıkları Platformu
Ortak bildiriyle uzmanlar, hazırlanacak yeni düzenlemenin tütün ve nikotin bağımlılığıyla mücadelede mevcut korumaları zayıflatmak yerine daha kapsamlı ve etkili hale getirmesi gerektiğini vurguladı.