Uzman isimden uyarı: Ofis hastalıklarına dikkat

Batıgöz Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Hakan Özer, özellikle masa başında çalışan bireylerde hareket eksikliğinin zaman içerisinde çeşitli ortopedik yakınmalara zemin hazırlayabileceğini belirtiyor

Teknolojinin hayatın merkezine yerleşmesiyle birlikte günümüzde milyonlarca kişi gününün önemli bir bölümünü masa başında geçiriyor. Uzun toplantılar, bilgisayar karşısında geçirilen saatler ve hareketsiz yaşam alışkanlıkları yalnızca kilo kontrolünü değil; kas, eklem ve kemik sağlığını da etkileyebiliyor. 

Son yıllarda yapılan araştırmalar, uzun süreli oturmanın kalp-damar hastalıklarından metabolik sorunlara kadar birçok sağlık riskiyle ilişkilendirildiğini ortaya koyarken, ortopedi uzmanları da hareketsiz yaşamın kas-iskelet sistemi üzerindeki etkilerine dikkat çekiyor. Batıgöz Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Hakan Özer, özellikle masa başında çalışan bireylerde hareket eksikliğinin zaman içerisinde çeşitli ortopedik yakınmalara zemin hazırlayabileceğini belirtiyor.

Uzun Süre Oturmak Kas ve Eklemleri Zorlayabilir

İnsan vücudu hareket etmek üzere tasarlanmıştır. Gün boyunca aynı pozisyonda kalmak; omurga, kalça, diz ve boyun bölgesindeki kasların farklı yük dağılımlarına maruz kalmasına neden olabilir.

Bilgisayar başında geçirilen uzun saatler sırasında yanlış oturma alışkanlıkları gelişebileceğini belirten Op. Dr. Hakan Özer, şu değerlendirmede bulunuyor: "Uzun süre aynı pozisyonda oturmak, kasların aktif kullanımını azaltabilir ve zaman içerisinde duruş bozukluklarıyla ilişkili yakınmaların ortaya çıkmasına neden olabilir. Boyun, sırt ve bel bölgesinde hissedilen rahatsızlıklar çoğu zaman yalnızca yaşla değil, günlük yaşam alışkanlıklarıyla da ilişkili olabilmektedir."

Sadece Fazla Oturmak Değil, Hiç Dinlenmemek de Doğru Değil

Güncel araştırmalar, sağlık açısından yalnızca uzun süre oturmanın değil, gün boyu ağır fiziksel yük altında dinlenmeden çalışmanın da bazı riskler oluşturabileceğini gösteriyor.

Uzmanlara göre önemli olan, hareketsizlik ile aşırı fiziksel yük arasında sağlıklı bir denge kurabilmek. Gün içinde belirli aralıklarla dinlenmek, pozisyon değiştirmek ve kasların toparlanmasına fırsat vermek kas-iskelet sistemi açısından büyük önem taşıyor. Özellikle fiziksel güce dayalı işlerde çalışan bireylerin de uygun dinlenme sürelerine ihtiyaç duyduğunu belirten Op. Dr. Hakan Özer, vücudun gün içerisinde farklı hareket kalıplarına gereksinim duyduğunu vurguluyor.

Omurga ve Eklemler Nasıl Etkileniyor?

İnsan vücudu anatomik olarak hareket etmek üzere tasarlanmıştır. Uzun saatler boyunca, yanlış duruşla oturmak, omurgaya binen yük dağılımını tamamen değiştirir. Normal şartlarda bel ve boyun bölgesinde bulunan doğal kıvrımlar, hatalı oturma pozisyonlarında düzleşme eğilimi gösterebilir. 

Masa başında geçirilen uzun saatlerin yol açabileceği temel ortopedik riskler şunlardır:

• Duruş Bozuklukları ve Mekanik Ağrılar: Sürekli öne eğilerek çalışmak; boyun, sırt ve bel kaslarının aşırı gerilmesine ve kronik mekanik ağrılara zemin hazırlar.

• Disk Üzerindeki Baskı: Oturma pozisyonu, ayakta durma pozisyonuna oranla omurlar arasındaki disklere daha fazla yük bindirir. Bu durum, zamanla disk yapısının dejenere olmasına yol açabilir. 

• Kas Kütlesi ve Esneklik Kaybı: Hareketsizlik, kalça ve bacak kaslarının zayıflamasına, eklem bağlarının esnekliğini kaybetmesine neden olur. Vücudun yükünü taşıyan kaslar zayıfladığında ise binen yük doğrudan eklemlere aktarılır.

Küçük Hareket Molaları Büyük Fark Oluşturabiliyor

Uzmanlar, gün içerisinde uzun süre oturmak zorunda kalan kişilerin belirli aralıklarla ayağa kalkmasının ve hareket etmesinin faydalı olabileceğini belirtiyor. Kısa yürüyüşler yapmak, çalışma sırasında pozisyon değiştirmek, esneme hareketleri uygulamak ve mümkün olduğunca aktif bir yaşam tarzı benimsemek genel sağlık açısından önem taşıyor. 

Op. Dr. Hakan Özer, konuyla ilgili şu bilgileri paylaşıyor:

"Gün içinde hareket etmeyi artırmak yalnızca kas ve eklem sağlığı açısından değil, genel yaşam kalitesinin korunması açısından da önemlidir. Masa başında çalışan bireylerin düzenli aralıklarla ayağa kalkması, kısa yürüyüşler yapması ve ergonomik çalışma koşullarına dikkat etmesi faydalı olabilir."

İdeal Oturma Süresi ve "Aktif Dinlenme"

Bilimsel çalışmalar, gün içindeki oturma sürelerinin belirli bir dengede tutulmasının ve uzun bloklar yerine bölünmesinin önemini vurgulamaktadır. Ofis ortamında kas-iskelet sistemini korumak için alınabilecek basit ama etkili önlemler şu şekildedir: 

• 30 Dakikada Bir Pozisyon Değiştirin: Her yarım saatte bir ayağa kalkmak, kısa ofis içi yürüyüşler yapmak veya hafif esneme hareketleri uygulamak, eklem içi sıvı sirkülasyonunu artırır ve kasların sıkışmasını önler. 

• Ergonomik Düzenlemeler Yapın: Çalışma masası ve sandalye yüksekliği, dizler ve kalça eklemi yaklaşık 90 derecelik bir açıda kalacak şekilde ayarlanmalıdır. Bilgisayar ekranının üst sınırı göz hizasında olmalı, boynun sürekli öne veya arkaya eğilmesi engellenmelidir. 

• Destekleyici Yastıklar Kullanın: Otururken bel boşluğunu destekleyen ortopedik minderler, omurganın doğal eğrisini korumaya yardımcı olur.

Modern Yaşamda Dengeyi Kurmak Önemli

Uzmanlar, sağlıklı bir yaşam için ne tamamen hareketsiz kalmanın ne de vücudu sürekli zorlamanın doğru bir yaklaşım olmadığını belirtiyor. Günlük yaşam içerisinde düzenli hareket etmeyi alışkanlık haline getirmek, uygun dinlenme süreleri oluşturmak ve ergonomik çalışma koşullarına dikkat etmek; kas, eklem ve kemik sağlığının korunmasına katkı sağlayabilir. 

Batıgöz Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Hakan Özer, modern yaşamın getirdiği hareketsizliğin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirterek sözlerini şöyle tamamlıyor: 

"Günümüzde birçok kişi çalışma hayatı nedeniyle uzun saatler oturmak zorunda kalıyor. Ancak vücudumuz hareketsiz kalmak için değil, hareket etmek için tasarlanmıştır. Gün içerisinde kısa yürüyüşler yapmak, düzenli egzersizi yaşamın bir parçası haline getirmek ve doğru oturma alışkanlıkları kazanmak kas, eklem ve omurga sağlığının korunmasına katkı sağlayabilir. Özellikle masa başında çalışan bireylerin hareket molalarını ihmal etmemeleri ve aktif yaşam alışkanlıklarını sürdürmeleri önem taşımaktadır."